Regisseur Petter Lennstrand over De raket - gerommel in de ruimte

  • 15/03/2018
  • W Interview
  • W Productie

Op de vuilnisbelt ontmoet de kleine Pottan een stel vreemde figuren, die zich over haar ontfermen. Al gauw ontdekt ze wat de gekke Rydberg, de verlegen uitvinder Tore en de bandiet Dennis te verbergen hebben: in het grootste geheim knutselen ze aan een ruimteschip. Pottan blijft de hele vakantie bij hen. Misschien wordt ze binnenkort wel de jongste ruimtevaarder ooit.

In De raket - gerommel in de ruimte acteren poppen en mensen naadloos naast elkaar in een heerlijk avontuur vol absurde fantasie. De film won de prestigieuze ECFA Award voor Beste Kinderfilm van 2017 en draaide op talrijke festivals, o.a. tijdens het recente JEF festival. Op het Zlin Festival in Tsjechië waren niet enkel de acteurs te gast, maar hadden ze ook één van de poppen meegebracht, een robotje dat parmantig over de rode loper reed.

Petter Lennstrand: Enkele jaren geleden kampte ik plots met vliegangst. Dankzij De raket ben ik daarvan verlost. Ik stapte op het vliegtuig om festivals te bezoeken en ik genoot er enorm van om de film samen met het jonge publiek te bekijken.

Vanaf de eerste seconde schets je heel duidelijk je hoofdpersonage: Pottan is de laatste van alle kinderen die uit de school komt geslenterd.

Lennstrand: Het gaat over een meisje dat niet gezien wordt, een gevoel dat iedereen kan herkennen. Ik herinner me hoe ik mezelf als kind soms ongelooflijk eenzaam voelde.


In een prachtige scène getuigen Pottan en Dennis over die eenzaamheid, wanneer ze fantaseren over het leven op een andere planeet.

Lennstrand: Zij zijn de hoofdpersonages, en ze delen veel met elkaar, al zou je dat op het eerste zicht niet verwachten. Ze zijn ook de twee enige personages die evolueren doorheen het verhaal. Alle andere personages staan voor één duidelijke emotie. Zoals Rydberg, die de film vooruit stuwt met zijn manische gedrag.

Hij is erg extreem! Wat gaat er om in zijn hoofd?

Lennstrand: Hij ziet de wereld heel anders dan wij. Hij vindt zichzelf een heel goed mens en zijn zelfvertrouwen is eindeloos groot. Dat maakt van hem een uitstekend ondernemer. Hij past niet echt in onze samenleving. Voor een poppenspeler zijn zulke extreme karakters het einde. Daarom hou ik zo van hem. Hij is totaal gestoord, maar als je hem bezig ziet, ben je veeleer verbaasd dan bang.


Als kinderen niet gezien worden, is dat dan de schuld van de ouders?

Lennstrand: Soms kunnen kinderen best voor zichzelf zorgen. Ik herinner me momenten toen mijn vrouw en ik het heel druk hadden, en onze kinderen hun plan moesten trekken. Of misschien is Pottans gezin wel volkomen disfunctioneel. Dat moet het publiek beslissen. Maar dat was niet mijn aanleiding om dit verhaal te vertellen. Het idee groeide jaren geleden, toen mijn zoon acht jaar oud was en ik merkte hoe vaak hij botste op wetten en beperkingen. Meestal met de beste bedoelingen voor zijn veiligheid en bescherming - nooit fietsen zonder helm! - maar soms vormden ze zo’n belemmering. In De raket fantaseer ik over een wereld waarin de dingen ook anders kunnen. Daarom staan er in de loods drie sofa’s op elkaar en staat er een raket in de garage.

Wanneer Pottan alleen achterblijft, gebeurt er iets geweldig: de poppen komen te voorschijn, zonder introductie of verklaren. Ze zijn er gewoon.

Lennstrand: Het publiek heeft geen verklaring nodig. In Q&A’s kreeg ik daar nooit vragen over, niemand vond dat vreemd. Pottan belandt op een plek waar andere regels gelden. Daar wordt ze gezien, ze telt mee. Daarom beslist ze om te blijven.

Van opleiding ben jij poppenspeler?

Lennstrand: Als kind zat ik altijd te tekenen en strips te lezen, tot ik op m’n 14de bij een amateur theatergroep ging. Enkele jaren later bouwde ik mijn eerste pop, en ik was meteen verslaafd. Om die beide passies te combineren, begon ik met poppentheater toen ik 17 was. Ik ontdekte een poppenzaal in Stockholm waar ook een museum aan verbonden was, waar poppen uit de hele wereld waren verzameld. De directeur zag dat ik geïnteresseerd was en bood me een opleiding aan. Met dat gezelschap toerde ik de wereld rond en begon zelf projecten te ontwikkelen. Ik begon poppen te maken voor videoclips en reclamespots en kreeg een eigen programma op de televisie. Ik startte een bedrijf, samen met m’n partner werden we steeds beter in het bouwen van poppen en we experimenteerden met nieuwe technieken. De raket combineert al die elementen: alle technieken en concepten samengebracht in één film, een samenvatting van alles wat ik al gedaan heb, met nog enkele nieuwe elementen toegevoegd.


Zijn het werkelijk de poppen die acteren?

Lennstrand: Voor 99% wel. Ze hebben elk hun eigen poppenspeler. Menselijke acteurs kunnen in één oogwenk een emotie uitdrukking, maar met poppen heb je meer tijd nodig om een gevoel over te brengen. De poppen zijn dode materie. Om het publiek te tonen dat ze over emoties beschikken, moet je theatertechnieken toepassen, zoals de commedia dell’arte. Het draait allemaal om lichaamstaal en ritme, want poppen hebben nauwelijks een gelaatsuitdrukking. Het ontwerp van de poppen is eenvoudig, maar past bij de personages. We probeerden ook poppen die er heel realistisch uitzagen, met huid en haren, maar dat werkt pas wanneer echt elk detail perfect is. Bij zo’n simpele lappenpop vallen de gebreken minder op. Ik ontwierp wel ooit kunstzinnige poppen of houten marionetten, maar voor een komedie werken zulke gestileerde poppen veruit het beste.

Is al die brabbeltaal over raketten ook wetenschappelijk onderbouwd?

Lennstrand: Jazeker, ik werd er helemaal door meegesleept. Aanvankelijk was alles wiskundig berekend. We begonnen als ruimtevaartingenieurs, en hoewel we dat achteraf wat los lieten, bleven er toch realistische elementen bewaard. In elke Q&A krijgen we de vraag: vlogen ze ook echt de ruimte in? Natuurlijk kennen kinderen het antwoord al, maar ze voelen dat er op toch enige waarheid achter zit. Je kan immers je eigen raket bouwen, als je daar voldoende middelen voor hebt.


Hoe was het voor actrice Mira Forsell om met poppen op de set te staan?

Lennstrand: Ze deed het geweldig. Mira kwam met haar oma naar een auditie. Ze was nog maar zeven jaar oud, had geen ervaring, maar was heel verantwoordelijk. Het klikte goed met de poppen. Ze zei: “Het is makkelijker om ‘blij’ te spelen met poppen, het is makkelijker om ‘triest’ te spelen met mensen.” De film was een heel positieve ervaring dankzij Mira en haar familie, die heel behulpzaam waren.

Wanneer Dennis aan Pottan een verhaaltje voor het slapen gaan voorleest, is dat niet toevallig Astrid Lindgrens ‘Emil en Ida’?

Lennstrand: Een heel bekend boek in Zweden en het was leuk om het aan te passen en er ons eigen ding van te maken. Het publiek beseft dat Dennis afwijkt van het eigenlijke verhaal en zo komen we meer te weten over hem en over zijn achtergrond.

Een film van Petter Lennstrand uit Zweden, Nederlands gesproken, 82 min., 2016