Festivalinterviews: The shelter

  • 26/01/2018
  • W JEF festival
  • W Interview

Vissen, vogels en tranen

Ik voel me hier een pak veiliger”, zegt Mikael (16), één van de kinderen die, op de vlucht voor een gewelddadige thuissituatie, wonen in een opvanghuis. Hun verhaal wordt verteld in The shelter, een korte, geanimeerde Noorse documentaire van Robin Jensen. Een ontroerende, delicate film, die voelt als een vingertje dat voorzichtig op je schouder tikt, vragend om de aandacht die het dubbel en dik verdient.

Robin Jensen: We weten allemaal dat opvanghuizen voor vrouwen bestaan, maar de kinderen die er wonen zijn ook slachtoffers, en zij krijgen geen stem. Het personeel en de directeurs van zulke huizen wilden echt dat de film gemaakt werd. Blijkbaar was de nood heel hoog: The shelter wordt nu verdeeld in alle vluchthuizen in Noorwegen, vermoedelijk binnenkort ook in Zweden en IJsland, en werd al gedubd in het Iraans, het Afghaans,...  Het was voor mij nog nooit zo makkelijk om een film gefinancierd te krijgen - het geld werd heel snel gevonden.

The shelter is een geanimeerde documentaire.

Jensen: Omdat de personages anoniem moesten blijven. En toch kunnen mensen zich makkelijk met hen identificeren. De kinderen lijken werkelijk op hun getekende alter-ego. En ondanks het droevige onderwerp, zorgt de animatie ervoor dat het geen droevige film wordt. Angst en terreur worden op een veeleer poëtische, abstracte manier getoond.


Ondanks de naïeve tekenstijl lukte het jou om er echte personages van vlees en bloed van te maken.

Jensen: Dankzij de stemmen. Ze klinken zo mooi. Omdat we enkel klank opnamen (er kwam geen camera aan te pas), voelden de kinderen zich op hun gemak. Het duurde niet lang vooraleer ze openbloeiden en eerlijk hun verhaal vertelden.

In heel weinig woorden moest je het concept van zo’n opvanghuis uitleggen.

Jensen: Kinderen zijn slimmer dan we vaak denken. Ze begrijpen dat het om een schuilplek gaat, en dat er kinderen zijn die zulke grote problemen hebben dat ze moeten onderduiken. Dat is min of meer wat we wilden duidelijk maken. Kinderen zien de dingen anders dan volwassenen, ze voelen zich met andere kinderen verwant. Omdat sommige figuren in The shelter een andere huidskleur hebben, vragen volwassenen soms: wonen er enkel Noorse gezinnen? Kinderen denken niet op die manier.

Allerlei boeiende details in de animatie trekken de aandacht van kinderen. Het zijn de vissen, de vogels en de kat die van The shelter één geheel lijken te maken.

Jensen: Ze verbreden het verhaal en bieden ruimte om te reflecteren. Ik wil het publiek niet afschrikken. Hoewel… kinderen in opvanghuizen zijn van niets bang; ze hebben al teveel ellende gezien. Dat huis, waar mensen wonen die verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt, moest toch een warme, gezellige plek lijken. Mensen waren verrast door het aantal dieren in de film, hoewel huisdieren verboden zijn in opvanghuizen. Maar dieren zijn belangrijk voor deze kinderen, vaak hebben ze hun huisdier achtergelaten en ze vragen zich af wat er gebeurd is met hun kat sinds ze gevlucht zijn.


In één scène laat je de tranen van een meisje veranderen in regendruppels.

Jensen: Hoe ga je om met iemand die in tranen uitbarst terwijl ze haar verhaal vertelt? Je wil haar liefst vastpakken en knuffelen, wat we uiteindelijk ook deden. Tot op dat moment waren we er ons niet van bewust hoeveel pijn die kinderen in zich dragen. Die regendruppels moesten dat op een zachte, melancholische manier duidelijk maken.

Geanimeerde documentaire van Robin Jensen, Noorwegen, Nederlands ondertiteld,